Herhaling documentaire ‘Joan van der Meij, Pionier van de Amsterdamse school’
gepubliceerd op 12 juli 2011
Een film van Peter Veer naar een idee van Paul Smeets
AVRO Close Up Dinsdag 12 juli 2011 circa 23.00 uur Nederland 2
De jonge Joan Melchior Van der Meij
De baksteenarchitectuur van de Amsterdamse School (ca. 1910-1930) is geliefd vanwege zijn markante vormen en opvallende decoraties. Er is veel geschreven en gepubliceerd over de stroming, maar vrijwel niemand weet dat architect Joan van der Meij waarschijnlijk een sleutelrol gespeeld heeft bij het ontstaan ervan.
Aan het IJ in Amsterdam staat een monumentaal pand uit de vroege twintigste eeuw: Het Scheepvaarthuis. Het gebouw, ooit ontworpen om de macht en de rijkdom van de wereldwijd opererende Amsterdamse rederijen te symboliseren, geldt als het eerste ontwerp in de stijl van de Amsterdamse School. Hoofdarchitect van Het Scheepvaarthuis is Joan van der Meij (1878–1949) die nauw samenwerkte met zijn collega’s Michel de Klerk en Pieter Lodewijk Kramer. De drie golden lange tijd als de grondleggers van de Amsterdamse School, maar de laatste jaren zijn er sterke aanwijzingen dat Van der Meij – meer nog dan zijn collega’s – een sleutelrol gespeeld heeft bij het ontstaan van de stroming.
‘Het scheepvaarthuis’, Amsterdam
Over de Amsterdamse School en zijn architecten is veel geschreven en gepubliceerd, maar over Van der Meij was tot nu toe weinig bekend. De laatste jaren echter is zijn persoonlijke en professionele archief – dat sinds zijn dood verloren gewaand werd – met behulp van intensief speurwerk boven water gekomen. Het archief, dat bestaat uit talrijke tekeningen, schetsen, brieven en foto’s, werpt een nieuw licht op het ontstaan van de Amsterdamse School.
‘De Burght’, Geulle Zuid-Limburg
In dezelfde periode dat de jonge Joan aan Het Scheepvaarthuis werkte, verbouwde hij in zijn woonplaats Geulle een oude boerderij tot een prachtige atelierwoning voor zichzelf en zijn vrouw Sara. ‘De Burght’ kan, volgens de hedendaagse vooraanstaande architect Jo Coenen, gezien worden als een ‘laboratorium’ voor Het Scheepvaarthuis. En zo blijkt dat het eerste gebouw van de Amsterdamse School niet aan een Amsterdamse kade staat, maar op een Zuid-Limburgse heuvel.
Initiatief: Paul Smeets | Regie: Peter Veer | Een co-productie van Joggem Simons/De Filmboulevard en AVRO | Eindredactie AVRO: Simone van de Ende